Rome

Wat je ziet in Rome

1. Het Pantheon, vroeg. Sinds kort betaal je entree, en dat heeft de drukte niet verminderd. Ga om negen uur: dan valt het licht door het gat in de koepel als een kolom op de vloer, en hoor je je eigen voetstappen. Een uur later is het een wachtrij.
2. Vaticaanse Musea met tijdslot. Boek een tijdslot, anders sta je twee uur buiten. De laatste zondag van de maand is gratis en precies daarom onbegaanbaar. Wil je alleen de Sixtijnse Kapel zien: ga tegen sluitingstijd naar binnen en loop meteen door.
3. Trastevere na zonsondergang. Aan de overkant van de rivier, smalle straten en klimop. Eet niet op het hoofdplein maar twee straten verderop, waar de kaarten geen foto's hebben. Cacio e pepe, en let op: koffie drink je staand aan de bar, dat scheelt de helft.
4. Via Appia Antica op zondag. De oude Romeinse weg is zondags autovrij. Huur een fiets bij het informatiepunt en rijd over keien waar tweeduizend jaar geleden legioenen liepen, tussen grafmonumenten en cipressen. Bijna geen toeristen.
5. Ostia Antica in plaats van Pompeii. Een complete Romeinse havenstad met straten, badhuizen en een theater, veertig minuten met de trein vanaf Piramide en met een gewoon metrokaartje. Pompeii ligt drie uur verderop en is drie keer zo vol.
6. Testaccio: markt en begraafplaats. De wijk waar Romeinen boodschappen doen. De markthal is modern en goedkoop, en om de hoek ligt de niet-katholieke begraafplaats met de graven van Keats en Shelley, schaduwrijk en stil, met katten.

Mee terug nemen: Pecorino romano en guanciale van de markt in Testaccio, vacuum verpakt voor de terugreis. En koffiebonen van een torrefazione, niet van het vliegveld.